Ecological route

Main Page





Klapados was a village situated opposite Stipsi. Its inhabitants were mostly Turkish Muslims consisting of around 80 families, and few Greeks. They had separate coffee shops and cemeteries between them.

Today few ruins and a well preserved Turkish bath (hamam) are the only evidence of what once existed there. The last residents abandoned the village after the civil war c.1950. The Turks had of course fled long before. The Greeks resettled in the nearby villages of Dafia, Kalloni and few to Stipsi, however until 1960 three families were still living in the now vacant village.

A book by Ikonomou Taxis 'The Concise History and Topography of Lesvos' - 2nd ed. 1909, includes merely a sentence on Klapados: "an Ottoman village of 60 families, with a mosque and school of 25 children." More information was found in the book by Makis Axiotis Walking About Lesvos - volume 1 1992: "On December 8th 1912 the commander of the Turkish military who had camped at Klapados with 2000 men surrendered. Surrendering of arms took place at midday within the village. It was the liberation of the island under Turkish occupation. Thus ends the history of this village. The cannons of the monument in Petra are associated with the 'battle of Klapados." Furthermore, the author looks back farther in the past and narrates: "Around 1640 Klapados had two churches, that of St. John the Evangelist and St. Paraskevi. There were 15 Christians houses and 15 'Agarini’ (non Christian) houses, an equal distribution. In 1850 Klapados was inhabited only by Turks."

In 'Ode to Lesbos 1850' by Stavrakis Anagnostis, the following legend is cited: "It is said that the residents of Klapados, Christian beings, of surplus despair, accepted the Islamic faith for over a century, in hope of relief overcoming their suffering and hardships. Their despair was so immense that a proverb of such prevailed throughout the island since; it is of knowledge in Klapados on how to create macaroni nicely, yet they are primarily deprived of materials and flour."

The name has remained with this village. All that changed faith, it is said that so did the priest with them. Yet this is the spoken legend, the most probable being that the Christians residents slowly abandoned the village and took residence elsewhere, just as the Turks gathered in larger villages assuring their own safety.

In 1928 Klapados had 238 residents, yet in 1928 only 96. In 1940, 101 residents are reported, evidently Greek refugees from Turkey.

 Ecological route: Klapados - Lafiona - St. Alexandros
Petra county, with the support of the community program LEADER II, has recently made available a leaflet informing          nature lovers of the ecological route including Klapados, Lafiona and St. Alexandros. It is a dirt track for hikers and vehicles. The route begins just after Kalloni, on the border of Petra county, where signs and kiosks have been erected in aid of hikers. Along the route there are 4 kiosks for resting, 4 stone built water fountains, and seating and tables along the way. First stop are the ruins of Klapados. The vistas along the route are unique, through the forest one is faced with all the beaches and villages of the northern part of the island (from the cape of Petinos, Anaxos, Petra, Mythimna, Eftalou until Sikamia). Towards the southwest is the Gulf of Kalloni and to the east is the endless stretch of olive fields between Stipsi and Ag. Paraskevi (village). Crossing the beautiful village of Lafiona which leads to Petra by the provincial road or to Anaxos by the rural roads, we arrive at the archaeological area of ancient Christian churches and Byzantine settlement, St. Alexandros.
So grab that backpack and put on those hiking shoes… it's  worth it.




Για τον Κλαπάδο

Ο Κλαπάδος είναι εγκαταλειμμένο αγροτικό χωριό στην περιοχή του οποίου έγιναν οι τελευταίες νικηφόρες μάχες των Ελλήνων στρατευμάτων κατά των Τούρκικών, το Δεκέμβριο του 1912 για την απελευθέρωση της Λέσβου.
Κοντά στο ξωκλήσι του Αγίου Αλέξανδρου βρίσκονται ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού, καθώς και λάρνακα από γκρίζο τραχείτη όπου, πιθανότατα, ενταφιάστηκε ο ασκητής
'Αγιος Αλέξανδρος.

Ο Κλαπάδος ήταν ένα χωριό, απέναντι σχεδόν από τη Στύψη. Οι κάτοικοί του ήταν οι περισσότεροι Τούρκοι μουσουλμάνοι και οι λιγώτεροι Έλληνες. Γύρω στις 80 τούρκικες οικογένειες. Ήταν όμως όλοι αγάδες, δυνατοί. Είχαν ξεχωριστά νεκροταφεία και ξεχωριστά καφενεία.
Σήμερα σώζονται κάποια ερείπια και κυρίως το χαμάμ που είναι σε καλύτερη κατάσταση. Σπίτια δεν σώζονται. Κάποια ερείπια μόνο μαρτυρούν παλιές δόξες. Οι τελευταίοι Κλαπαδιώτες εγκατέλειψαν το χωριό μετά τον εμφύλιο πόλεμο.
Οι Τούρκοι είχαν φύγει προ πολλού εννοείται. Οι Έλληνες εγκαταστάθηκαν στα Δάφια, την Καλλονή και λιγότεροι στη Στύψη. Ωστόσο μέχρι το 1960 είχαν μείνει τρεις οικογένειες στο άδειο πια χωριό. Τις πληροφορίες αυτές μου έδωσε ο Αντώνης Αλετράς, που έχει χωράφια εκεί γύρω.
Στο βιβλίο του Οικονόμου Τάξη "Συνοπτική ιστορία και Τοπογραφία της Λέσβου - έκδοση 2α εν Καίρω του 1909", διαβάζουμε για τον Κλαπάδο δυό γραμμές όλες κι όλες:
"Κλαπάδος: Οθωμανικόν χωρίον έχον οικογενείας περί τας 60 μετά τεμένους και σχολείου παρ' αυτώ".
Περισσότερα για τον Κλαπάδο βρήκα στο βιβλίο του Μύκη Αξιώτη "Περπατώντας τη Λέσβο" τόμος Α' Έκδοση 1992:
"Στις 8 Δεκεμβρίου του 1912, ο στρατιωτικός διοικητής των Τουρκικών στρατευμάτων, ο οποίος είχε στρατοπεδεύσει στο στρατόπεδο του Κλαπάδου με 2000 άνδρες, υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης. Η παράδοση των όπλων έγινε μέρα μεσημέρι στον Κλαπάδο μέσα στο χωριό. Ήταν η απελευθέρωση του νησιού από τον τουρκικό ζυγό. Εδώ τελειώνει η ιστορία του χωριού. Τα κανόνια κοσμούν το ηρώο της Πέτρας. Το όνομά του συνδέθηκε με την "Μάχη του Κλαπάδου"".
Ωστόσο, ο Μάκης Αξιώτης, πηγαίνοντας πιο πίσω βρήκε και καταγράφει στο βιβλίο του κι άλλα στοιχεία για τον Κλαπάδο.
"Γύρω στα 1640 ο Κλαπάδος είχε δύο εκκλησίες του Αγίου Ιωάννου του Ευαγγελιστού και της Αγίας Παρασκευής. Είχε 15 σπίτια χριστιανών και 15 "αγαρηνών". Ισα - ίσα μοιρασμένος δηλαδή. Το 1850 ο Κλαπάδος κατοικείται μόνο από Τούρκους".
Στο βιβλίο του Σταυράκη Αναγνώστη "Λεσβιάς ωδή 1850" αναφέρεται και η εξής παράδοση:
"Αδεται ότι οι κάτοικοι του Κλαπάδου, Χριστιανοί όντες, δι' υπερβολήν αθλιότητος, παρεδέχθησαν πανδημεί τον Ισλαμισμόν, προ μίας και ημισείας, ή
και επέκεινα εκατονταετηρίδος, ελπίζοντας τρόπον τιμά, ανακούφισιν, δι' αυτού του μέσου, των δεινοπαθειών των. Η αθλιότης αυτών ην τοσούτον μεγάλη, ώστε και παροιμία περί αυτής επεκράτησεν έκτοτε επί της Νήσου. Εις τον Κλαπάδον γνωρίζουν να κατασκευάσωσιν εύμορφα μακαρόνια, αλλ' όμως στερούνται πρώτού ύλης και αλεύρου".
Έμεινε το όνομα σε τούτο το χωριό. Ότι αλλαξοπίοτησε μαζί τους κι ο παπάς. Αυτά βέβαια είναι η άγραφη παράδοση. Το πιο πιθανό ίσως είναι ότι οι Χριστιανοί κάτοικοί του, σιγά - σιγά εγκατέλειψαν το χωριό και εγκαταστάθηκαν αλλού. Όπως εξάλλου και οι Τούρκοι συγκεντρώνονταν στα μεγάλα χωριά που υπήρχε ασφάλεια.
Ο Γ. Αριστείδης στην "Τετραλογία Πανηγυρική 1863" αναφέρει πως τότε ήταν 66 ΟΘωμανικές οικογένειες στον Κλαπάδο.
Ο Οικονόμου Τάξης όπως προαναφέραμε το 1909 (κοντά στην απελευθέρωση) μιλά για 60 οικογένειες Οθωμανών με τζαμί και σχολείο, που το 1912 έχει 25 παιδιά.
Το 1920 ο Κλαπάδος είχε 283 κατοίκους, ενώ το 1928 κατεβαίνει στους 96. Το 1940 αναφέρονται 101 κάτοικοι, προφανώς πρόσφυγες.

Οικολογική διαδρομή: Κλαπάδος - Λαφιώνα - Aγ. Αλέξανδρος
Πρόσφατα ο Δήμος Πέτρας με την υποστήριξη του κοινοτικού προγράμματος LEADER ΙΙ έβγαλε ένα φυλλάδιο που ενημερώνει τους φυσιολάτρες για την "οικολογική διαδρομή" Κλαπάδος - Λαφιώνα - Αγ. Αλέξανδρος.
Αναφέρει στο φυλλάδιο για την διαδρομή αυτή:
Η οικολογική διαδρομή αρχίζει μετά την Καλλονή, στα όρια του Δήμου Πέτρας, όπου έχουν στηθεί από το Δήμο ενδεικτικές πινακίδες και κιόσκια για τους περιπατητές. Ο δρόμος είναι χωματόδρομος, βατός για πεζούς και οχήματα.
Στη διαδρομή έχουν τοποθετηθεί 4 κιόσκια για την ανάπαυση των περιπατητών, 4 πετρόκτιστες κρήνες με νερό, παγκάκια και τραπεζοκαθίσματα για ξεκούραση. Πρώτος σταθμός είναι ο παλιός ερειπωμένος "Κλαπάδος".
Η όλη Θέα της διαδρομής είναι μοναδική, αφού μέσα από τα δάση μπορεί κανείς να αντικρίσει στο βάθος όλες τις παραλίες και τα χωριά του βόρειου τμήματος του νησιού μας (από το ακρωτήρι Πετεινός - Αναξος - Πέτρα - Μήθυμνα - Εφταλού ως τη Συκαμιά). Νοτιοδυτικά βλέπουμε τον Κόλπο της Καλλονής, ενώ ανατολικά φαίνεται ο απέραντος κάμπος των ελαιοκτημάτων της περιοχής Στύψης - Αγ. Παρασκευής. Διασχίζοντας τον όμορφο οικισμό της Λαφιώνας, απ' όπου κανείς μπορεί να οδηγηθεί στην Πέτρα, διαμέσου της επαρχιακής οδού, ή στην Αναξο από τους αγροτικούς δρόμους, φτάνουμε στην αρχαιολογική περιοχή παλαιοχριστιανικών εκκλησιών και του βυζαντινού οικισμού .·Αγ. Αλέξανδρος>·.
Πάρτε το σακίδιο στον ώμο, φορέστε παπούτσια πεζοπορίας και περπατείστε καλοκαιρινοί επισκέπτες.
Αξίζει τον κόπο...